Wij erkennen dat wij medeverantwoordelijk zijn voor diverse aspecten van duurzaamheid en dragen concreet bij aan een leefbare wereld nu en later. Wij benaderen het menselijk potentieel in onze organisatie op duurzame wijze. Onze strategie en handelen zijn gericht op het bijdragen aan een positieve (energie)balans voor planet, people and profit.

Laten we eens kijken naar een aantal verschillende facetten van hoe duurzaam hr transparant kan worden gemaakt.

Transparant zijn inzake onze planeet is na te gaan door middel van life cycle assessments en rapportage daarover op sites, meten van CO2 uitstoot, het toepassen en controleren van de ISO 26000 richtlijnen, uitgebalanceerd toepassen van cradle to cradle, toepassen van technieken waardoor het energieverbruik significant afneemt, jaarverslagen waarin opgenomen staat op welke wijze bijgedragen wordt aan duurzaamheid, en dergelijke.

Radicale transparantie ontstaat tegenwoordig doordat klanten, die voor profit zorgen, ervaringen met organisaties real time rondtwitteren en deze ervaringen opslaan in (open source) software. Zo kun je als consument snel nagaan of een producent koosjer is en aan jouw individuele eisen voldoet. Een aantal bedrijven filteren via Twitter op klachten en spelen daar binnen enkele minuten op in. Zo kunnen ze de extra stap te zetten, het probleem veelal snel oplossen en hun reputatie van servicegerichte organisatie hooghouden. Een reputatie is zo gebroken doordat de (social) media zaken genadeloos blootleggen.

Maar hoe kan een bedrijf werken aan radicale transparantie op het gebied van people? Hoe meet je nu goed werkgeverschap? Natuurlijk zijn instituten als ‘Investors in People’ en ‘Great Place to Work’ hiermee bezig en die bedrijven die daarmee werken boeken bijna allemaal fantastische resultaten ongeacht de crisis.  De medewerkerstevredenheid ligt daar hoog. Maar een medewerker die op Hyves/Facebook of Twitter een onaardige opmerking over de baas maakt of  een kritische noot kraakt over het bedrijf  waar hij werkzaam is, wordt meestal op het matje geroepen en dient verantwoording af te leggen. Iedereen kent al wel een voorbeeld uit zijn of haar omgeving. Jonge, ambitieuze mensen die hun waardevolle bijdrage, mening en/of hun talent niet kwijt kunnen binnen een bedrijf stappen steeds sneller op. Ze gaan elders werken of beginnen voor zichzelf. Een grafiek van uitstroomcijfers over diverse jaren wordt vaak niet in een jaarverslag bekend gemaakt, maar het kan een indicatie zijn voor …..

Zou er ooit een site ontstaan waarop medewerkers en oud medewerkers hun ervaringen met een bedrijf delen aan de hand van een duurzaamheidschecklist?  Of blijven we diplomatiek, omdat onze toekomstkansen op werk bij een ander bedrijf van onoverkomelijk groot belang zijn?

Expeditie Sumba

Via Facebook is Hivos een zoektocht gestart naar geschikte kandidaten voor een veelzijdig  expeditieteam. Van een betrokken student en een jonge moeder tot een gedreven ondernemer en een vijfenzestig plusser. Meedoen kan door het uploaden van een overtuigend verhaal, een foto of een filmpje naar facebook.com/expeditiesumba. Naast enthousiasme, creativiteit en originaliteit wordt geselecteerd op aantal verkregen ‘likes’ en reacties op de inzending. Tijdens de 10-daagse reis ervaren de expeditieleden door het uitvoeren van verschillende opdrachten hoe het leven is zonder elektriciteit. “Wij hopen dat deze verkenners een grote groep Nederlanders inzicht zal geven in wat het daadwerkelijk betekent om te moeten leven zonder energie. Maar ook wat er voor de mensen op Sumba kan veranderen als ze wél toegang krijgen tot energie.” aldus Eco Matser, klimaatspecialist en projectleider van Hivos.

Sumba: in 10 jaar naar een duurzaam eiland

Sumba is één van de armste gebieden van Indonesië. 70% van de Sumbanezen heeft geen toegang tot elektriciteit. Hivos ziet toegang tot energie als voorwaarde voor economische ontwikkeling, dus als middel tegen armoedebestrijding: “Hivos heeft veel ervaring met duurzame energieprojecten. Het blijkt dat het in rurale gebieden veel goedkoper is om energie duurzaam op te wekken, dan om fossiele brandstoffen te gebruiken,” aldus Matser. Hivos wil laten zien dat duurzame energie in combinatie met armoedebestrijding op grote schaal wél mogelijk is. Sumba moet een voorbeeld worden voor andere arme eilanden.

’s Avonds pikdonker  

Sumba is een klein eiland dat grenst aan West-Timor en Sumbawa met een inwonersaantal van 650.000. Dat is ongeveer vergelijkbaar met de stad Rotterdam. Zoals op veel eilanden in Indonesië hebben de inwoners van grotere dorpen en steden af en toe stroom van een dieselgenerator, maar de rest van de inwoners moet het zonder stroom doen. Koken gebeurt op walmende houtvuurtjes; slecht voor de gezondheid, het klimaat en het tropische bos waar het hout wordt gekapt. De verlichting werkt op dure petroleum die van ver moet worden aangevoerd. Geld dat mensen ook hadden kunnen besteden aan eten, scholing of ondernemerschap. “Het is ’s avonds pikdonker op Sumba. In het donker kunnen de mensen vrijwel niks meer ondernemen. Alleen een lamp zou al zoveel schelen.” zegt Adi Lagur van het Indonesische regiokantoor van Hivos, vanuit Sumba. Kortom: de gebrekkige energievoorziening remt de ontwikkeling van veel eilanden in Indonesië en juist dit wil Hivos onder andere met Project Sumba oppakken de komende jaren.

https://www.facebook.com/expeditiesumba

De tijd dat MVO als hype bestempeld kon worden, is al lang voorbij.
Komende week ga ik op bezoek bij een accountantskantoor dat wil sparren over hoe zij MVO moeten invoeren. Als iets blijkt uit zowel de praktijk als managementliteratuur over dit onderwerp, is het wel dat er geen blauwdruk voor de invoering van MVO bestaat, omdat elke organisatie op een andere wijze met de te onderscheiden facetten van MVO te maken heeft. Bij de start van de invoering van MVO lijkt het vaak een ‘ver-van-mijn-bed-show’, terwijl na inventarisatie blijkt dat er vaak al heel wat stappen op MVO-gebied genomen zijn. Juist omdat het meer ingeburgerd is dan men beseft.

Een globaal stappenplan kan er als volgt uit zien:
1. Wat is (onze definitie van) MVO en wat is ons beeld daarbij?
2. Wat doen we al en waarom is het nodig om vervolgstappen te ondernemen (urgentie)?
3. Aanbieden van theorie waarna een stakeholderonderzoek belangrijk is.

Wat verwachten de belangrijkste stakeholders van jouw organisatie binnen een termijn van één tot drie jaar? Verwachten zij dat je zaken aan kunt tonen op de zeven kernthema’s die horen bij ISO26000/MVO Prestatieladder, dan heb je een ander uitgangspunt dan wanneer je aan de slag gaat met de invulling van de acht te onderscheiden deelgebieden van MVO zoals die te vinden zijn op de site van MVO Nederland. Het eerstgenoemde brengt niet te onderschatten administratieve lasten met zich mee en de vraag is of MVO gaat leven in de harten van je medewerkers. Je bent continu bezig met het leveren van bewijs dat je meewerkt aan een balans tussen de sociale, de ecologische en  de economische dimensie (planet, people and profit).

Wanneer je voor één van de twee uitgangspunten gekozen hebt, is het zaak om vast te stellen met welke deelgebieden je organisatie te maken heeft. Daardoor ontstaat focus. Om betrokkenheid te genereren bij je medewerkers raad ik aan om ze zo snel als mogelijk te betrekken bij de wijze van invoeren van MVO op de deelgebieden. Zo start je vanuit de kracht van de organisatie en zal MVO zich als een inktvlek verspreiden zowel intern als extern.

Veel succes met het invoeren van MVO.

paola@ombradellaterra.nl  of 06-14162835

In de hele consumptieketen neemt afval de laatste plek in. Van alle producten die een mens zijn huis in sleept, gaat een groot deel na gebruik of zelfs nog daarvoor in een plastic zak of bak en wordt op afgesproken tijden aan de straatkant gezet. Daar wordt het vervolgens door stoere kerels vandaan gesleept en in de achterkant van een grote vrachtwagen geworpen. Nadat de ronde is geklaard of wanneer de wagen vol zit, wordt de volledige inhoud naar een centrale plek vervoerd waar het wordt vernietigd. Tot zover weinig nieuws.

Over het nut van consumptie en de overdaad die daarbij komt kijken, zullen we ons in dit kader niet druk maken. Wat wel zo is, is dat er per gemiddeld gezin toch al gauw een zak of twee/drie per week wordt geproduceerd. Dit levert een afvalberg op die fors te noemen is. De prijs van de vooruitgang. De afvalverwerking is hier keurig op ingericht en ieder doet zijn plicht.

Toch is het zo dat in Nederland de hoeveelheid afval terugloopt, of althans, wellicht zelfs beter wordt gescheiden, waardoor de klassieke manier van verwerken – verbranden in een oven – minder nodig is dan voorheen. Dat is gunstig, al was het maar omwille van het milieu, immers, minder verbranding betekent minder uitstoot.

Vuilverbranders blijven derhalve zitten met overcapaciteit van hun verbrandingsovens. Anders gezegd, de waakvlam staat vaker aan dan gewenst. Dat komt vanzelfsprekend hun boekhouding niet ten goede.

Op het moment dat Napels dan blijft zitten met een hoeveelheid afval die ze om redenen van corruptie niet zelf kunnen afwikkelen, staan de Nederlandse ovenproducenten te popelen om hun diensten aan te bieden. En in het vervolg daarvan ziet ook de Duitse overheid een mogelijkheid van hun troep af te komen.

Nu is het zo dat de warmte van de ovens ook energie opwekt om in de Nederlandse huishoudens de spaarlampen aan te houden. Dat op zich is een goede zaak. Hergebruik en nuttig aanwenden van hitte is een groot goed. Maar om nu vuilnis uit Italië te gaan ophalen, is een brug of wat te ver. De idiotie ervan kan niemand ontgaan.

Maar wat in de discussie werkelijk onderbelicht is gebleven en waar je derhalve niemand over hoort, is de luchtkwaliteit. Wat leveren al deze opgestookte pizzadozen, luiers en geleegde blikken canneloni ons aan fijnstof op?

De stilte daaromtrent vind ik nog het meest verontrustend.

Allemaal steengoeie acties! Maar gaat het dan niet om veel meer?
Gaat het niet ook om de diensten die ik lever als organisatie? In hoeverre denk ik echt met de klant mee en anticipeer ik op waar hij/zij tegenaan loopt of gaat lopen? Kan ik wel een overname of een beursgang adviseren/begeleiden waar ik een hoge fee voor reken die, ondanks de beloften, leidt tot een lagere productie, lagere medewerkersbetrokkenheid, botsende culturen en grote verliezen zoals bij Fortis… Het gaat toch om leren anders denken? Het groter geheel overzien.

‘Doing the right thing’ zei Ray Anderson Toenmalig CEO Interface Flor. Dat begint bij jezelf – Waar doe ik het voor? Wat heb ik ervoor over? Hoe kan ik het beter doen? Hoe kan ik goed luisteren naar anderen? Welke feedback heb je voor mij? Wat wil ik bereiken aan impact niet alleen aan geld of status voor mezelf? Wie kan ik dienen? Hoe kan ik een positieve impact op anderen genereren? Dan vanuit kracht en kwetsbaarheid durven samen te werken in co-creaties/sustainability joint adventures. Dan komt – zoals ik heb gezien – vanuit persoonlijke ontwikkeling of wel persoonlijk leiderschap duurzame ontwikkeling op gang. Naast de soms impopulaire, maar ook leuke maatregelen – zoals in een Tesla rijden!! – Wie durft duurzaamheid ook als proces aan te pakken? Het avontuur aan te gaan waarvan je niet precies weet waar je uit komt? Wie durft een duurzame leider te worden?

Tafeltjes ver genoeg uitelkaar om je niet ongemakkelijk te voelen en dichtbij genoeg om contact te maken.
Op de leestafel The New York Times, de Frankfurter Allgemeine, De Antwerpse Gazet en de Telegraaf. Ze geven hetzelfde nieuws vanuit een eigen kleuring.
Mijn vakantie start perfect. Ik kijk om me heen, geniet en in mijn hoofd wordt een uitdagende training geboren.

Perfecte omstandigheden. Samen hetzelfde doel voor ogen, de inwendige mens, die bij iedereen hetzelfde is, versterken om de dag aan te kunnen. Uiterlijk vertegenwoordigen we de hele wereld. Bleekscheet, spleetoog, roetmop, gladjanus, opschepper, ze zijn er allemaal. Samen voor duurzaamheid: Gebruik elkaar, gebruik diversiteit.
In deze ochtendeconomie loopt het op rolletjes. Samen met een Engelse dame, krijg ik het koffiezetapparaat aan de praat. Drie heren in maatkostuum met een rugzak lossen ondertussen wereldproblemen op, gezien de stapel papieren waarin ze verwoed bladeren.
De opvoeding gaat tussen neus en lippen door. “Mam, mag ik zoveel pakken als ik wil, vraagt een jongetje aan zijn prachtige pikzwarte moeder?” “ Nee alleen zoveel als je opkunt” is het antwoord.

Twee imponerende Franssprekende kerels in trainingspak staan in de startblokken om moeiteloos de ballen in de basket te kieperen is mijn conclusie. Een Sikh  uit India laat per sms de familie weten dat hij goed is aangekomen, deelt hij mij mee.

Dit overtuigt mij dat internationaal ontbijten de basis legt voor een duurzame wereld. CEO, Minister, afdelingshoofd, ploegoudste : Ga ’s ochtends ergens in de wereld naar een willekeurig hotel aan het ontbijt. Leg je oor te luister, kijk om je heen, ruik de ochtendgeuren. Als al die kleuren, wereldwijd, tijdens het ontbijt met succes samen kleur bekennen op microniveau, waarom dan niet op macro niveau?. “Niet zo veel pakken als je wilt, maar als je opkunt.”

Verder gaat het gepaard met het gevoel van schuld en gedachten als: “Ik mag mijn tijd niet vermorsen!” Het is een soort onbewuste drang die me naar de laptop of vakliteratuur drijft. Rationeel weet ik heel goed hoezeer het aan een ontspannen en lege mind bijdraagt wanneer ik in de tuin ga werken, een boek lees, vrienden ga bezoeken (en ook de sauna natuurlijk) of desnoods mijn huis ga soppen. Op het huis soppen na is alles me gelukt en ook nog zonder greintje schuldgevoel. Dus dit verhaal is goed afgelopen. Maar, …… voor hoelang? De komende weken zijn qua werk nog rustig, omdat een deel van Nederland nog op vakantie is en ik uit ervaring weet dat alles in september weer op gaat starten en iedereen in oktober weer vol aan de bak is. Dit duurt tot ongeveer midden december. Door mijn belangstelling voor duurzaamheid en duurzaam HR dringt de vraag zich op hoe ik meer continuïteit kan brengen in het duurzaam met mezelf omgaan door het ‘dolce far niente’ oftewel ‘het zoete niets doen’ meer toe te laten.

En tijdens die momenten zou het mooi zijn om ergens zomaar zonder aankondiging binnen te vallen en een wijntje of borrel te drinken. Het valt me op dat dit pakweg een jaar of twintig geleden goed mogelijk was. Maar als ik nu uit beleefdheid van te voren opbel of het uitkomt dat ik over een uur even aankom, komt dat heel vaak ongelegen, omdat men ‘moe’ is. Het is een drukke dag of drukke week geweest en men is aan het bijkomen. Als ik mezelf de spiegel voorhoud, ben ook ik vaak aan het bijkomen en laat ik de telefoon lekker rinkelen. Werk is kennelijk hoe langer hoe meer van ons gaan eisen door allerlei herstructureringen, afslank- en bezuinigingsrondes, overwerken vanwege onderbezetting en efficientyslagen. Voor de zelfstandigen onder ons is er de constante druk om werk binnen te halen en daaromheen allerlei activiteiten te ontplooien.

Ons sociale leven en daadwerkelijk ontspannen en ontstressen leiden hier tot op zekere hoogte onder. Mijn goede voornemen is om er frequent bij stil te staan en zoete maatregelen nemen helpen om de kwaliteit en duurzaam leven een zet de goede richting op te geven. Zo, … en nu is het tijd om mijn volgende mini-sabbatical te plannen.

De afgelopen jaren hebben bewezen dat pensioenfondsen er uiteindelijk niet zijn voor de deelnemers – de klanten die geld inleggen – maar dat het bedrijven zijn zoals er zovele zijn in de financiële wereld. Deze zijn vooral uit op eigen gewin in klinkende munt en als zij daarvoor aardig moeten zijn tegen de klant, dan wordt dat als een noodzakelijk kwaad gezien.

Pensioenfondsen willen veel geld binnenhalen, dat via beleggen tot nog veel meer maken en wanneer het water hun tot de lippen staat qua dekkingsgraad, geven ze een aantal achtereenvolgende kwartalen niet thuis. Uitkeringen worden bevroren of zelfs geminderd. Andersom zie je niet snel gebeuren; wanneer de economische bubbel in een bovenstroom zit, krijgt niemand er zomaar spontaan tien procent bij. Zo namelijk, zit de wereld niet in elkaar.

Dat was allemaal niet zo heel erg geweest, als we een keuze hadden kunnen maken. Ik ben best bereid te sparen voor mijn onderhoudsbudget voor op hoge leeftijd, maar wil wel graag een afgewogen keuze kunnen maken waar ik dat geld aan geef. Er zijn jaren voorbij gegaan dat de pensioenfondsen geld spendeerden aan de meest wanstaltige fondsen, zoals wapens, bedrijven waar kinderen werden uitgebuit en aanverwante subversiviteiten.

Indertijd heb ik bewust gekozen voor een groene en dus duurzame bank. Aan pakken die zich niet om mij bekommeren en die alleen uit zijn op kortetermijnwinsten, zodat zij hun maximale bonus kunnen binnenharken, geef ik geen cent. Weliswaar is het overstappen van bank geen sinecure, het loont de moeite. Die vrijheid moet je dus wel bevechten, maar het kan.

Bij pensioenfondsen ligt dat anders. Je bent verplicht als je bij bedrijf A. werkt om het daarbij behorende pensioenfonds te voorzien van je premiegelden. Wanneer je dan naar bedrijf B. overstapt, wordt het interessant. Je moet dan afkopen of laten staan. Beide hebben grote nadelen. Maar dat alles valt in het niet bij het niet kunnen, niet mogen kiezen.

Want waar ik mijn zure centen naartoe wil sturen, is een pensioenfonds dat duurzaam is, dat groen is en dat eerlijk is. Net zoals mijn bank dat is. Omdat er geen keuzevrijheid is, zal er geen enkel initiatief worden ontplooid om een dergelijke organisatie op te zetten, terwijl dit in de bancaire wereld wel is gelukt.

Kort gezegd, ik wil een groen pensioen. En zodra we dat voor elkaar hebben, ken ik nog wel wat kwesties die we analoog daaraan kunnen gaan weten op te lossen. Waarom namelijk kan ik mijn spaarloon niet op een bank zetten van mijn eigen keuze?

Groen denken en groen zijn, word je op deze wijze niet heel gemakkelijk gemaakt, maar we houden vol.

Foto: Frans de Boer, www.fofra.nl

“De protestgeneratie, die 12 jaar over de studie deed en toen ze op het pluche zaten, degenen na hen, opdroegen in maximaal 4 jaar de studie af te ronden. Graaiers en snaaiers, die alle goede banen inpikten en bleven zitten.
De adviesbureaugeneratie die het land verblijdt met totaal onduidelijke adviezen, daarna met bonussen vertrekken naar hun tweede huis in Frankrijk. De laatste pré pensioeners, zodat al die de generaties na hen met lege handen staan.”

En dan komt zo’n afgezant van de “BV IK” binnenschuiven,  zakt neer op een stoel en zegt:  zie je nou dat ik gelijk heb!!. Sinds de Club van Rome hebben jullie alleen voor jezelf gezorgd. “Grenzen aan de groei” – ja maar niet aan die van jullie eigen wijsheid, waarvan je meent die alleen in pacht te hebben!
“Had ik maar nooit die altijd bewaarde aulapocket aan de student energie en milieu gegeven. Ik word er  nu mee om de oren geslagen.” Brigitte bedankt voor je bijdrage in deze.

En ik ben nog niet hersteld van de aantijging van Saskia Stuiveling die aangeeft dat ik, als babyboomer uit mijn luie stoel moet komen om de BV IK te ondersteunen.! Hoe verzin je het? “Babyboomers moeten erkennen dat de huidige generatie het zelf moet uitzoeken. Onze generatie moet dus niet vasthouden aan de macht en aan het afbrokkelend gezag van onze instituties. We kunnen wel onze kennis en ervaring aanreiken over de breuklijn heen, bijvoorbeeld door jongeren tijdig zelf verantwoordelijkheid te laten ervaren in werk en maatschappelijk leven.”

Saskia alles best, maar ik word tenminste 1x per week door BV IK op het matje geroepen, hoe het met mijn duurzaamheid staat. Doe die computer uit als je er niet achter zit. Moet je perse met de auto?

Gelukkig voor mij en BV IK helpt Roos Vonk ons bij de netwerkbijeenkomst van Noordbaak op weg. Noordbaak zetelt  in Noord Nederland en stelt: duurzaam en welvarend gaan samen. Samen aan de slag, ieder vanuit zijn eigen kracht.  Roos  heeft praktische tips om met “veel mensen goede dingen te gaan doen”. Roos geeft aan: Zelfsturing gaat voor sturing. Laat zien dat je het meent waar je voor staat. Met een duurzame aanpak heb je goud in handen.

Met BV IK en deze babyboomer lukt het wel.  We gruwen van elkaars hoofddeksels, maar  onze neuzen staan wat duurzaamheid betreft, dezelfde kant op. Wij willen. Ook samen. Alleen als willen moeten overstijgt, komt duurzaamheid een stap verder.