Rubriek: Gastcolumns

Investeren in het psychologisch kapitaal loont! Maar hoe doe je dat?

Iedere organisatie wil de prestaties verbeteren. Gemotiveerde en betrokken medewerkers die in een flow zitten zijn daarvoor essentieel. Maar wat is er voor nodig om dat in deze tijd te bereiken? Onderzoek toont aan dat zelfvertrouwen, veerkracht, optimisme en hoop (het psychologisch kapitaal) daar invloed op hebben. In 2014 toonde Newman aan

Microfinanciering: niet omdat het moet, maar omdat het kan!

Vanaf het begin heb ik me enigszins kritisch opgesteld jegens microfinanciering. Waarom? Omdat het ten onrechte werd gezien als dè oplossing voor het bestrijden van armoede. De gedachte leefde dat microfinanciering armoede uit de wereld zou kunnen helpen. Mohammed Yunus kreeg de Nobel prijs voor het op de kaart zetten van microfinanciering en (toenmalig prinses) Maxima was het sympathieke Nederlands gezicht van microkredieten. Ik zag echter verschillende struikelblokken op deze route naar een wereld zonder armoede. Microfinanciering kon naar mijn mening nooit aan de hoge verwachtingen zou kunnen voldoen en de exponentieel groeiende volumes in microfinanciering waren mijns inziens niet helemaal gegrond.

De uitdagingen in microfinanciering
Het gemiddelde leenbedrag in microfinanciering is een paar honderd euro. Heel typisch gezegd
koopt de micro-ondernemer met behulp van de lening een koe en verkoopt de melk. Voordat de
lening verstrekt wordt dient het microfinancieringsinstituut (MFI) een kredietanalyse te doen op de micro-ondernemer. Maar hoe doe je dat als er geen betrouwbare informatie beschikbaar is? Verder betreffen het veelal korte looptijden en vinden terugbetalingen wekelijks en soms dagelijks plaats. Bij elkaar genomen is het uitgeven en onderhouden van zo’n kleine lening heel duur. De operationele kosten zijn dan ook hoog voor MFIs. Doordat de verschillende MFIs vaak niet met elkaar communiceerden over al die kleine leners was het makkelijk voor mensen om bij verschillende MFIs een lening te verkrijgen. Dit leidde in sommige landen tot (te) grote schulden bij kleine ondernemers die de ene schuld op zich namen om de andere af te betalen. Hier is gelukkig een slag in gemaakt en middels kredietbureaus wordt veel beter bijgehouden of een persoon niet teveel schuld heeft opgebouwd. Aan de andere kant konden de succesvolle micro-ondernemers niet uitgroeien naar een bedrijfje dat ook in staat is om andere mensen aan te nemen. Slechts 5% van de micro-ondernemers groeit door. De potentie wordt gelimiteerd doordat MFI’s geen grotere leningen kunnen verstrekken (bijv ten behoeve van de aanschaf van machines). Ook zijn de looptijden te kort (vaak tot 12 maanden) en de terugbetaalschema’s te strikt (vaak maandelijks), waardoor er niet goed geïnvesteerd kan worden in de groei.
Het grootste probleem dat we echter hebben met microfinanciering als oplossing voor armoede, is dat de aanname wordt gemaakt dat iedereen een ondernemer is. Helaas is het niet zo dat je iedereen geld kan geven en er dan vanuit kan gaan dat ze daar een productieve business mee kunnen draaien waardoor ze zichzelf kunnen voorzien. Mensen hebben vooral een baan en stabiliteit nodig, niet geld om te ondernemen.

Een betere oplossing
Ik geloof in het investeren in sterke MKBs met groeipotentieel. De oprichter(s) van dit soort
bedrijfjes hebben laten zien succesvolle ondernemers te zijn. Door geld te lenen creeren ze banen, vaak voor niet of laag opgeleide mensen. Het financieren van MKBs kan tegen lagere operationele kosten en is veel beter op te schalen dan microfinanciering.
Ik ben mij bewust van de beperkingen van dit model. Om echt uit de negatieve spiraal van armoede te komen heeft men niet alleen een baan nodig, maar ook toegang tot basisbehoeften zoals energie, water, zorg en educatie. Via het online platform Lendahand, waar ik mede-oprichter van ben, kan men tegenwoordig aan zowel MKB-financiering als aan toegang tot basisbehoeften bijdragen terwijl een gezond rendement verdiend wordt. Zo kan je gezinnen bijvoorbeeld helpen solar home systems aan te schaffen. Met het geld wat ze besparen op kerosine kunnen ze vervolgens de lening afbetalen.

Microfinanciering is niet dè oplossing maar wel onderdeel ervan
We zetten het online platform dus in om armoede op meerdere fronten te bestrijden. Het leuke en interessante is dat microfinanciering daar een onderdeel van kan zijn. Een basisbehoefte is namelijk ook toegang tot financiële diensten. Het is voor veel mensen niet mogelijk om te lenen, sparen, pensioen op te bouwen en verzekeringen af te sluiten. En dat zijn producten en diensten die men nodig heeft om de toekomst iets zekerder te maken. Dit wordt ook wel financial inclusion genoemd. Sinds we een aantal jaar geleden Lendahand zijn begonnen is de verwachting t.o.v. microfinanciering een stuk realistischer. Het hoeft niet meer de belofte in te lossen dat het armoede zal laten verdwijnen. Verder heeft zich op financieel-technologisch vlak een aantal interessante ontwikkelingen voorgedaan. Men is steeds beter in staat om via mobiele apps en data de kredietwaardigheid van iemand juist in te schatten of uberhaupt de identiteit van iemand vast te stellen. Ook is het (mobiele) betalingsverkeer in opkomende landen veel efficiënter geworden. Verder zal blockchain technologie interessante mogelijkheden gaan bieden (footnote: zie Billion to Gain). Nu microfinanciering de hype voorbij is kan het een steile leercurve gaan ontwikkelen. En Lendahand wil iedereen de mogelijkheid geven daar onderdeel van te zijn.

—————————————————————————————

Auteur: Koen The
Bio: Koen The is sinds 2014 werkzaam voor Lendahand als CFO en COO. Koen heeft een achtergrond in investment banking in Amsterdam en Londen waar hij voor diverse internationale
investeringsbanken (o.a. Goldman Sachs en Barclays Capital) heeft gewerkt. Zijn expertise omvat onder andere distributie en structurering van vastrentende waarden, derivaten en alternatieve beleggingen. Koen heeft econometrie gestudeerd aan de VU in Amsterdam en zijn MBA behaald aan UC Berkeley op een Fulbright beurs.

Boek van de week

Opleidingen

Bekijk alle opleidingen

Nederlandse onderneming pioniert met micropensioen in Ghana

Senior woman portrait - Africa, Ghana

Enviu, de ontwikkelaar van innovatieve sociale ondernemingen, lanceert donderdag 22 september haar startup People’s Pension Trust Ghana (PPTG). PPTG ontvangt deze week de langverwachte licentie van de National Pension Regulating Authority Ghana (NPRA). Dit fonds voor micropensioenen speelt in op de groeiende vraag naar een betaalbaar pensioen voor de ouderen in Ghana. Net als in veel andere ontwikkelingslanden zijn pensioenen daar alleen beschikbaar voor ambtenaren en werknemers van grotere bedrijven. Hierdoor vallen veel ouderen terug in armoede zodra ze stoppen met werken.

Samen met haar partners lokaliseerde Enviu het probleem in 2011 en bedacht vervolgens een oplossing in de vorm van een micropensioen fonds. “We zochten een duurzame oplossing voor dit snel groeiende probleem in ontwikkelingslanden”, aldus Stef van Dongen, oprichter van Enviu. In 2012 werd een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar de potentie van de ideeën en nu met het verkrijgen van de licentie is People’s Pension Trust Ghana de eerste partij die micropensioen mogelijk maakt in Ghana. “De ambitie is om binnen 5 jaar een half miljoen mensen in Ghana een micropensioen te bieden”, aldus Samuel Waterberg, CEO PPTG “Naast microkrediet en microverzekering miste er nog een lange termijn spaarproduct voor deze doelgroep

80% Ghanezen bouwt geen pensioen op

Net als in de westerse landen heeft ook Ghana last van de vergrijzing. Het aandeel 60-plussers zal in de komende veertig jaar verdubbelen: van zeven naar vijftien procent. Zo’n 80% van de totale bevolking werkt in de informele sector en bouwt geen enkel pensioen op. Deze mensen krijgen met armoede te maken, te meer omdat ze niet meer op hun kinderen terug kunnen vallen aangezien die in toenemende mate naar de stad trekken. 

People’s Pension Trust Ghana

Met People’s Pension Trust Ghana kan een pensioen worden opgebouwd door maandelijkse kleine bijdrage van de deelnemers. Hiermee wordt een inkomen gegenereerd voor wanneer het inkomen wegvalt wegens ouderdom, arbeidsongeschiktheid of overlijden. Met zo’n 125 euro sparen per maand kan na 20 jaar maandelijks al zo’n 200 tot 300 euro pensioen worden uitgekeerd. Voor de verkoop van het product wordt gewerkt met zogenaamde pension managers; mensen uit de eigen community die worden opgeleid om mensen over pensioen te vertellen en vragen te beantwoorden. Geld inleggen kan cash, via mobiele betalingen of per bank. Het product wordt verkocht via bestaande groepen zoals spaargroepen, vakbonden, en boeren coöperaties.

People’s Pension Holding

Naast People’s Pension Trust in Ghana zorgt People’s Pension Holding (PPH) in Nederland ervoor dat hetzelfde micropensioen-concept ook in andere landen uitgerold kan worden. “Ghana is een eerste stap, onze ambitie is het om binnen 5 jaar dezelfde constructie op te tuigen in nog eens 4 andere landen, met als doel het verdubbelen van de koopkracht van de ouderen die niet meer kunnen werken”, aldus Gerard Bergsma (CEO PPH). “De eerste focus is het bedrijf in Ghana succesvol neer te zetten. Om dat te realiseren zijn we momenteel op zoek naar een investering van 2,5 miljoen euro.”

http://www.enviu.org/work/peoples-pension-holding/

Over Enviu

Enviu is een internationale organisatie die bedrijven start gericht op het aanpakken van de grote sociale en ecologische problemen in de wereld. De ondernemingen van Enviu richten zich op het verbeteren van de levenskwaliteit en leefomgeving van grote groepen kwetsbare mensen. Enviu heeft een systematische aanpak ontwikkeld voor innovatie, co-creatie en het opzetten van repliceerbare sociale ondernemingen. In de afgelopen jaren zijn mede door Enviu meer dan 13 sociale ondernemingen opgezet in Sub-Sahara-Afrika, India en Nederland. Enviu is in 2004 door Stef van Dongen opgericht. Inmiddels werken er 25 mensen bij het Rotterdamse bedrijf en zijn er regiokantoren in Nairobi (Kenia), San Francisco (USA) en Bangalore (India). Enviu initieert zelf projecten en neemt opdrachten aan van goede doelen, overheden, stichtingen en vermogende families.

 

Vacatures

Transport Manager (Rotterdam)

Heb jij ervaring met het oprichten van een transportnetwerk? Ga je een uitdaging niet uit de weg en ben je zelfstandig en oplossingsgericht? Solliciteer vandaag nog!In opdracht van MediaMarkt, is D... Bekijk alle vacatures

Advertorial

Collegereeks Psychologie van leiderschap

Krijg inzicht in de psychologische kant van leiderschap en (on)bewust menselijk gedrag. Met o.a. Prof. dr. Dick Swaab Lees verder

Vormt het management de grootste belemmering voor talentontwikkeling en sociale innovatie?

Einde van de week. In de auto op weg naar huis met “vrijdagmiddag live” (radio 1) op de achtergrond en met mijn gedachten al in het weekend. Op een gegeven moment werd mijn aandacht toch getrokken door het gesprek op de radio. “Talent op de werkvloer wordt door veel organisaties niet ontdekt en dat is zonde”. Eric Matsers was te gast en trok de vergelijking met talentontwikkeling in de topsport en het bedrijfsleven. Hij stelde dat medewerkers in de weg worden gelopen door het middelmanagement dat vooral elkaar lijkt bezig te houden en verantwoordelijkheid bij mensen wegneemt zonder mensen uit te dagen en het initiatief te nemen.

Zonder aandacht voor de ‘organisatiestructuur’ kun je een duurzame arbeidsorganisatie vergeten!

Met de ‘war for talent’ in het vooruitzicht zijn veel organisaties (en HR-professionals) bezig met thema’s als talentmanagement, duurzame inzetbaarheid, het nieuwe werken, employability, empowerment etc.. Deze interventies/thema’s zijn veelal gericht op het gedrag, de competenties van (individuele) medewerkers, de cultuur en de veranderende rol van het management. Uiteraard zeer belangrijk! Ik ben er echter van overtuigd dat deze inventies vrijwel niets opleveren als je niet tegelijkertijd ook iets aan de organisatiestructuur verandert. Het gedrag van mensen, de mate waarin zij hun competenties kunnen ontwikkelen en de betrokkenheid bij hun werk worden namelijk ook bepaald door de structuur van de organisatie.

Minder vergaderen kan als je het werk slim organiseert!

We zijn het vergaderen beu!
Herkent u dit? Hollen van vergadering naar vergadering en aan het einde van de dag je afvragen wanneer je eens tijd hebt voor het echte werk? Minder vergaderen klinkt voor velen als muziek in de oren. Het aantal vergaderuren neemt echter niet af, maar juist toe, zeker bij het management. De laatste jaren met maar liefst 20%.

Competentiemanagement; pas op dat het niet vervalt in sociale prietpraat!

Competentie- of talentmanagement zijn voor veel organisaties gemeengoed. Op gezette tijden bespreken leidinggevenden en medewerkers hun gedrag, vaardigheden en kennis (competenties/talenten) in relatie tot hun werk, de resultaten en/of het toekomstperspectief. We bespreken de competenties die nog ontwikkeld moeten worden en/of we kijken naar dat waar iemand goed in is. Allemaal prima! Maar is de kans niet groot dat deze gesprekken verzanden in sociale prietpraat?

Sociale prietpraat? Ja, praten over competenties die er wel degelijk toe doen maar waarbij we aan de oppervlakte blijven, omdat we er maar twee of drie keer per jaar over in gesprek gaan. Een gesprek dat zich bovendien in vele gevallen beperkt tot de leidinggevende en de medewerker. En vaak gaat het dan nog om voorbeelden uit de praktijk die recent zijn voorgevallen. Volgens mij missen we zo de kern van de zaak, namelijk wat is de betekenis van de competentie in de context van het team en hoe verhoudt deze competentie zich ten opzichte van de dynamiek waarmee medewerkers dagelijks te maken hebben. Hoe kunnen we dan echt doordringen tot de essentie van een competentie zodanig dat deze ook echt betekenis krijgt in de context van de organisatie, het team? Laat mij dit even verduidelijken aan de hand van de veel gebruikte competentie “samenwerken”.

40 organisaties claimen: Maak overig duurzaam beleid in Nederland coherent aan ontwikkelingsbeleid

Donderdag 19 mei overhandigen Partos, Foundation Max van der Stoel (FMS) en Woord en Daad het rapport ‘Ready for Change? Global Goals at home and abroad’ aan minister Ploumen tijdens een conferentie in NEMO in Amsterdam. In de publicatie wordt betoogd dat de huidige inspanningen van Nederland en de EU nog niet voldoende zijn om de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen die de internationale gemeenschap in september 2015 ondertekend heeft, te halen. Grotere inspanningen op het gebied van klimaat, voedselzekerheid, migratie en belasting zijn nodig om te voldoen aan onze verplichtingen.

Medewerkers durven niet vrijuit te praten… daarom houd ik mij, als baas zijnde, maar afzijdig.

Jij als bestuurder, als manager organiseert een werkconferentie. Op een co-creatieve manier, want je begrijpt dat het ‘samen’ moet. De tijd is voorbij dat je top-down de ambitie voor je organisatie kunt vaststellen of een vraagstuk kunt oplossen. Dus je nodigt organisatie-breed en van boven naar beneden medewerkers uit. Om het plaatje compleet te krijgen nodig je ook criticasters en mensen van buiten je organisatie uit. Zo weet je zeker dat het een gedragen uitkomst wordt en geen feestje van gelijkgestemden.

Het failliet van de jaarlijkse beoordelingscyclus ………..

In mijn ontdekkingsreis naar hoe we duurzaamheid met HR kunnen verbinden, kan ik niet om de jaarlijkse rituele dans, de beoordelingscyclus, heen. Ik denk niet dat veel managers en medewerkers hier naar uitkijken. Een artikel uit HRpraktijk verwijst naar een studie waaruit blijkt dat circa 30% van de medewerkers ontevreden is over het beoordelingsgesprek en dat nog eens 25% zegt dat er geen concrete afspraken worden gemaakt. Met andere woorden, meer dan de helft van deze gesprekken levert niet die positieve energie op die we er met zijn allen van verwachten.